आचार्य चाणक्य एक महान् कूटनीतिज्ञ हुन्। उनले मानव जीवनको बारेमा धेरै कुराहरू बताएका छन्। चाणक्यका वचनहरू चाणक्य नीति शास्त्रमा सङ्कलित छन्। जसले जीवनमा आचार्य चाणक्यको नीतिलाई अपनायो, त्यो व्यक्ति कहिल्यै असफल नहुने मान्यता रहेको छ। चाणक्य नीति अनुसार मानिसले पशुपक्षीका केही विशेष गुणहरू पनि सिक्नुपर्छ । पशुपक्षीको केही गुणहरू अपनाएर सफलता प्राप्त गर्न सकिन्छ र व्यक्तिलाई कहिल्यै पराजित गर्न सकिँदैन।
सिंह
एकाग्रताको गुण सिंहबाट सिक्न सकिन्छ। सिंहको बच्चाले आलस्य हुँदैन । सिकारको लागि उसले आलस्य त्याग्छ र एकाग्रता कायम राख्छ। यही कारणले गर्दा सिंहको समूहबाट सिकारलाई उम्कन निकै कठिन हुन्छ । मनुष्यले पनि सिंहका यी गुणहरू अपनाउनुपर्छ।
बाज-चिल
चाणक्य नीति अनुसार चीललाई निकै खतरनाक प्राणी मानिन्छ । उसले कहिल्यै सिकार गर्ने हतारमा निर्णय गर्दैन। उसले आफ्नो लक्ष्यमा ध्यान दिन्छ, त्यसैले उसले आफ्नो लक्ष्य गुमाउँदैन। त्यसै गरी, हरेक परिस्थितिमा व्यक्तिले राम्ररी सोचेर निर्णय लिनुपर्छ। कहिल्यै हतार नगर्नुहोस्।
सर्प
चाणक्य नीति अनुसार सर्पको खुट्टा हुँदैन । यति हुँदाहुँदै पनि उनले आफ्नो कमजोरी देखाउँदैनन् । उसले घस्रिएर सिकार गर्छ। उनले आफ्नो शरीरलाई नै आफ्नो शक्ति बनाएका छन्। सर्प देख्दा मानिसहरु डराउनुको कारण यही हो । त्यसै गरी मानिसले आफ्नो कुनै पनि कमजोरी देखाउनु हुँदैन ।
गधा
आचार्य चाणक्यले आफ्नो नीतिमा भनेका छन् कि गधालाई मूर्ख मानिए पनि त्यो धेरै मेहनती हुन्छ । कडा परिश्रमको कारण हरेक गन्तव्य सजिलै प्राप्त गर्न सकिन्छ।
