चाणक्य नीतिमा व्यावहारिक जीवनका धेरै महत्त्वपूर्ण कुराहरू बारे उल्लेख गरिएको छ। यसले पुरुष र महिलाको कमजोरी र राम्रो गुणहरूको बारेमा पनि बताउँछ। चाणक्य नीतिले बताउँछ कि व्यक्तिले कुन अवस्थामा कस्तो व्यवहार गर्नुपर्छ। आचार्य चाणक्यले नारीको विशेषता बताउँदै महिलामा केही कमीकमजोरी भए सम्पूर्ण परिवारको जीवन बर्बाद हुने बताएका छन्। साथै यस्ता केही गुणहरूले घरलाई स्वर्गजस्तै सुन्दर र सुखी बनाउँछ। चाणक्य नीतिमा उल्लेखित महिलाका विशेषता र जीवनमा यसको प्रभावबारे जानौं-
चाणक्य नीतिमा उल्लेखित नारीका गुण र दोष
चाणक्य नीतिका अनुसार पत्नीमा केही गुण हुनु आवश्यक छ, अन्यथा सम्पूर्ण परिवारले बदनाम र विनाशको सामना गर्नुपर्नेछ। चाणक्य नीतिका अनुसार श्रीमतीको चरित्र राम्रो नभए, सुख-दुःखमा पतिलाई साथ दिएन भने यस्तो परिवारले समयको सानो प्रहार पनि सहन सक्दैन। यदि पत्नीको आचरण राम्रो छैन, झगडालु, अल्छी, धेरै खर्चिलो छिन् भने, यस्तो परिवार चाँडै निन्दा र गरीबीमा फस्छ। यस्ता घरमा न पाहुना रहन्छन् न माता लक्ष्मी।
संस्कारी पत्नीले आफ्ना सन्तानलाई राम्रो संस्कार दिन्छिन् भने उनले आफ्नो पतिलाई राम्रो र खराब हरेक समयमा साथ दिन्छिन्। यस्तो परिवारले ठूला-ठूला चुनौतीहरूलाई पनि सजिलै पार गर्छ। यस्तो पत्नी माता लक्ष्मीको रूप हो, पति र परिवारका सदस्यहरूले सधैं उनको धेरै सम्मान गर्नुपर्छ। पत्नीको आचरण राम्रो छैन, राम्रो संस्कार छैन भने त्यस्ता पत्नीको संगतले राम्रो जीवन पनि नष्ट गर्छ। यस्तो परिवारमा शान्ति र सुख कहिल्यै आउँदैन।
